Dyski twarde: uszkodzenia, ochrona nośników i danych

Dyski twarde od wielu dekad przechowują dane elektroniczne, których z roku na rok produkujemy coraz więcej. Wzrasta zatem pojemność tych urządzeń, a konstruktorzy sięgają po coraz nowsze technologie. Pomimo tego dyski twarde każdego typu podatne są na uszkodzenia. Dlatego dowiedz się, jak chronić swój nośnik oraz przechowywane na nim dane.

Spis treści

  • Które twarde dyski psują się najczęściej? 
  • Jak chronić dysk twardy przed uszkodzeniem?
  • Co zrobić, a czego nie robić z uszkodzonym dyskiem?
  • Jedyna skuteczna ochrona danych przed zniszczeniem


Współcześnie najpopularniejszymi dyskami twardymi są napędy magnetyczne oraz nośniki półprzewodnikowe. Każda z tych technologii ma swoje zalety oraz wady, co sprawia, że nie sposób jednoznacznie określić, który dysk twardy jest lepszy. Dotyczy to także kwestii uszkodzeń oraz odzyskiwania danych z dysku. Dowiedz się więcej na ten temat.

Wnętrze dysku HDD

Które twarde dyski psują się najczęściej? 

Wydawać by się mogło, że najczęściej psują się magnetyczne dyski twarde. A to dlatego, że ich konstrukcja, złożona z ruchomych elementów, nieustannie narażona jest na uszkodzenia, które spowodować mogą wstrząsy czy drgania, nie wspominając już o upadku pracującego HDD. Okazuje się jednak, że napędy półprzewodnikowe, posiadające monolityczną konstrukcję, także ulegają uszkodzeniom. Co więcej, w przypadku SSD zwykle znacznie trudniej odzyskać dane z dysku i często koszt takiego procesu jest o wiele większy, niż w przypadku HDD. 

Dlatego, odpowiadając na powyższe pytanie, najbardziej logicznie stwierdzić można, że psują się te dyski twarde, które pracują w niekorzystnych warunkach. Dla HDD będą to przede wszystkim drgania i wstrząsy (ekstremum: upadki), a dla SSD wszelkiego rodzaju przepięcia w układach zasilania oraz podwyższona temperatura otoczenia. Niestety, żadna z tych dwóch konstrukcji nie jest również wolna od usterek fabrycznych, a więc o bezpieczeństwo Twoich danych musisz zadbać samodzielnie.

Jak chronić dysk twardy przed uszkodzeniem?

Możesz zminimalizować ryzyko uszkodzenia czy awarii dysku. W tym celu niezależnie do rodzaju nośnika zawsze podłączaj jego zasilanie zgodnie z instrukcją producenta i dbaj o to, aby zasilacz w komputerze czy laptopie był sprawny. Unikaj nagłych zaników napięcia, a jeśli to możliwe, zasilaj komputer stacjonarny z UPSa. Zadbaj również o czystość we wnętrzu obudowy oraz wentylatorów. 

Jeżeli użytkujesz magnetyczny dysk twardy, unikaj wszelkiego rodzaju drgań i wstrząsów. Kiedy w pełni wykorzystujesz mobilność swojego laptopa, zastanów się nad wymianą HDD na SSD, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia napędu w wyniku upadku laptopa. Natomiast w przypadku napędów półprzewodnikowych zadbaj o właściwą instalację dysku. Nie wykonuj defragmentacji takiego napędu, ani innych czynności, które generują niepotrzebne operacje zapisu lub odczytu, ponieważ skraca to żywotność napędu.

Co zrobić, a czego nie robić z uszkodzonym dyskiem?

Jeżeli Twój dysk ulegnie uszkodzeniu, najważniejszą czynnością jest natychmiastowe wyłączenie komputera. Nie możesz używać uszkodzonego dysku twardego. W przypadku HDD istnieje bowiem ryzyko mechanicznego naruszenia powierzchni talerzy, co skutkuje nieodwracalną utratą danych. 

Tymczasem używanie niesprawnego dysku SSD może skutkować nadpisaniem komórek pamięci, a to zniszczy ich poprzednią zawartość, czyli Twoje dane. Pamiętaj: uszkodzony napęd bezpiecznie może uruchomić tylko firma, zajmująca się odzyskiwaniem danych z dysku.

Jedyna skuteczna ochrona danych przed zniszczeniem

Chociaż kolejne modele dysków twardych są coraz bardziej odporne na uszkodzenia, awarie wciąż się zdarzają. Pomocne okazuje się wtedy skuteczne odzyskiwanie danych z dysku, ale nie zawsze możesz je wykonać. Opłaca się więc właściwie dbać o swoje dane. 

Podstawową kwestią jest regularne wykonywanie kopii zapasowych za pomocą metody 3-2-1, czyli co najmniej trzy kopie zapasowe, zapisane na co najmniej dwóch różnych nośnikach, z których jeden przechowywany jest w lokalizacji innej, niż oryginalne dane.